ഞാന് ആരാണ്
സപ്തധാതുമയമായ സ്ഥൂലദേഹമല്ല ‘ഞാന്’. ശബ്ദസ്പര്ശരൂപരസഗന്ധമെന്ന പഞ്ചവിഷയങ്ങള് യഥാക്രമം അറിയുന്ന ചെവി, ത്വക്ക്, കണ്ണ്, നാക്ക്, മൂക്ക് എന്നീ ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും ‘ഞാന്’ അല്ല. വചനം, ഗമനം, ദാനം, മലവിസര്ജ്ജനം, ആനന്ദിക്കല് എന്നീ അഞ്ചു പ്രവൃത്തികളും നടത്തുന്ന വാക്ക്, പാദം, പാണി, പായു, ഉപസ്ഥം എന്നീ കര്മ്മേന്ദ്രിയപഞ്ചകവും ‘ഞാന്’ അല്ല. ശ്വസനാദി പഞ്ചപ്രവൃത്തികളും നടത്തുന്ന പ്രാണാദി പഞ്ചവായുക്കളും ‘ഞാന്’ അല്ല. വിചാരിക്കുന്ന മനസ്സും ‘ഞാന്’ അല്ല. സര്വ്വവിഷയങ്ങളും സര്വ്വകര്മ്മങ്ങളും ഇല്ലാതായി വിഷയവാസനകളെ മാത്രം വഹിക്കുന്ന അജ്ഞാനവും ‘ഞാന്’ അല്ല
